Sofu Karaali Camii (Sofu Ali Çavuş Mescidi) Şantiye Kontrollüğü

Sofu Karaali Camii, Eyüp Sultan ilçesinde Zekâi Dede Sokağı üzerinde, Eski Sofular Caddesi’nin karşısında konumlanan, Osmanlı mahalle mescitleri geleneğinin özgün örneklerinden biridir. Banisi, Fatih Sultan Mehmed devrinde görev yapmış hayır sahibi Sofu Ali Çavuş olup yapı, tarihsel kaynaklarda Sofu Ali Çavuş Mescidi adıyla da anılmaktadır. Eski Sofular Caddesi ismini de caminin banisinin Sofu lakabından almıştır.

Arazi eğimine uyumlu olarak konumlanan yapıya avludan 9-10 basamakla inilmekte; kâgir duvarlı, ahşap çatılı bir mimari karakter sergilemektedir. Mihrabı dışa taşkın olarak düzenlenmiş olan caminin son cemaat yeri zaman içinde tamamen yıkılmış, 1975-1977 yılları arasında yeniden inşa edilerek yapı bu süreçte onarılmış ve 1977 yılı başında yeniden ibadete açılmıştır. Son cemaat yerinde, dokuz ahşap sütunun taşıdığı revak düzeni bulunmaktadır. Kapı aksı ortada değil, yandadır; yapıda kitabe bulunmamaktadır.

Pencere kapakları ve zincirleri bozulmadan günümüze ulaşmış, topuzlu parmaklıklar özgün dönem özelliklerini korumuştur. Minare kaidesi iki sıra tuğla ve bir sıra kesme taştan oluşmakta olup, 1775 yılında yıldırım düşmesi sonucu yıkılan minarenin dönemin Hassa mimarları tarafından yeniden yapılması emredilmiştir. Mihrab tarafında yer alan şahidelerde Sofu Kara Ali Çavuş’a ve sonraki dönemlere ait mezar taşları bulunmaktadır.

Bu proje kapsamında, Bike Mimarlık tarafından şantiye kontrollörlüğü hizmeti yürütülmüştür. Uygulama sürecinde; yapının özgün mimari kimliğinin korunması, restorasyon müdahalelerinin projeye ve koruma ilkelerine uygunluğu, malzeme ve işçilik kalitesinin denetlenmesi esas alınmıştır. Sofu Karaali Camii, bu süreçle birlikte tarihî ve kültürel değerleri gözetilerek yaşatılan nitelikli bir Osmanlı mahalle yapısı olarak varlığını sürdürmektedir.